Her Üç Mantardan Biri Zehirli Olabilir, Uyarısı

Akdeniz Üniversitesi (AÜ) Öğretim Görevlisi Dr. Süleyman İbze, doğadan toplanan mantarların ciddi sağlık riskleri taşıdığına dikkat çekerek, özellikle sonbahar ve ilkbahar aylarında artan mantar zehirlenmelerine karşı vatandaşları uyardı. Dr. İbze, kamuoyunda yaygın olan “yenilebilir mantar” algısının son derece tehlikeli olduğunu vurguladı.

Dr. İbze’nin verdiği bilgilere göre, doğada bulunan yaklaşık 300 mantar türünün 100’ü zehirli, bunların 10 tanesi ise doğrudan öldürücü etkiye sahip. Daha da çarpıcı olan ise, halk arasında “yenilebilir” olarak bilinen mantarların dahi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmesi. Dr. İbze, “Yenilebilir denilen her 3 mantardan 1’i kişiyi hastanelik edebilir” diyerek riskin boyutuna dikkat çekti.

Zehirli mantarların en tehlikeli yönlerinden birinin, zehir özelliklerini hiçbir şekilde kaybetmemesi olduğunu belirten Dr. İbze, şu ifadeleri kullandı:
“Zehirli mantarlar çiğ, pişmiş, kurutulmuş ya da konserve edilmiş olsa dahi zehirleyici özelliklerini kaybetmez. Kaynatmak, kızartmak ya da uzun süre pişirmek zehri yok etmez. Bu yanlış bilgi, her yıl çok sayıda zehirlenme vakasına neden oluyor.”

Uzmanlara göre mantar zehirlenmeleri, basit mide bulantısından karaciğer ve böbrek yetmezliğine, hatta ölüme kadar varabilen sonuçlar doğurabiliyor. Bazı mantar türlerinde belirtiler birkaç saat içinde ortaya çıkarken, bazı türlerde ise 24-48 saat sonra görülüyor. Bu gecikmeli belirtiler, zehirlenmenin fark edilmesini zorlaştırarak hayati riski artırıyor.

Dr. İbze, özellikle “Bu mantarı yıllardır yiyoruz, bir şey olmadı” anlayışının bilimsel hiçbir karşılığı olmadığını belirterek, mantarların yetiştiği toprak, iklim ve çevresel koşullara bağlı olarak aynı türün bile farklı zehir düzeylerine sahip olabileceğini söyledi. Ayrıca zehirli ve zehirsiz mantarların birbirine çok benzediğini, görsel ayırt etmenin ise neredeyse imkânsız olduğunu ifade etti.

Uzmanlar, doğadan toplanan mantarların kesinlikle tüketilmemesi gerektiğini vurgularken, güvenli tüketim için yalnızca kültür mantarlarının tercih edilmesi çağrısında bulunuyor. Şüpheli bir mantar tüketimi sonrası mide bulantısı, kusma, ishal, baş dönmesi ya da halsizlik gibi belirtiler görülmesi halinde ise hiç vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği hatırlatılıyor.

Dr. İbze, “Mantar zehirlenmeleri önlenebilir ölümler arasında yer alıyor. En güvenli yol, doğadan toplanan mantarlardan tamamen uzak durmaktır” diyerek sözlerini tamamladı.